1
Easy2Siksha
GNDU  -2023
/ 5  

(     )
  : 3   :50
:     -     ,            
       
-
1.              :
(a)   
()  
(c)    
2.        4     ?      
    
-
3. '                
 ,                
4.    (1813)         
2
Easy2Siksha
-
5.            -   
6.               :
(a)    
()     ,      '     
-
7.               

  '    ?
8. NEP 2020        ?
3
Easy2Siksha
GNDU  -2023
/ 5  

(     )
  : 3   :50
:     -     ,            
       
-
1.              :
(a)   
()  
(c)    
:               
  ,       '        
 ,     ,       
1.      
              - ,
,     '         

  , -     ()     
a   
    , -         ' 
           , 
                , ,
          
4
Easy2Siksha
.  
      ,    -   
      ,             
             
c.     
   ,  (),   ,     
 -           
      '      
    
2.     
    ,        
       ,        

a  
      ( ), ,  , ,  
         
   
               
 
  :        
          ,     
   
  :  (),  (),   ()
       
   :         ' 
            
  
.   
              
,               
              
  
5
Easy2Siksha
c.   
         ,      
 
          
d.    
               
               
            
3.      
    ()         
    '   ,      
,   -   
a - 
             '  
              
             
"-"              
.      
      ,        
( )    ,     ,  
 
            
        ,     
c.      
       , ,     -
 ,          ,    
      
   
d.    
    ,    '     ,    
   ,    '     ,  
               
 ,       
.    
              
              
6
Easy2Siksha
                 
       , 
    
     

        ,      
  '          , -
,   ,           
                ,  
                 ,
  ,        
              
  ,               
       - ,   '
  ,             
   
2.        4     ?      
    
:  ,     ,      


                
 ,              :
1.   ()
                 ,
  ,       ,       
,          
     
    
2.    ( )
            (    )   ,
 ,         -    
 
        ,     
  
 ,      '  , 
  
7
Easy2Siksha
3.      ()
                ,
       -           '
     ()         
 
4.       ( )
               , 
,  ,  ,  ,  ,       
  ,  ,      ,   
     
    
              :
  :         , -  - 
               
 ( ):          .  
        ,      
-      
 - ():           
  ,   
      
  
"" 
   ,            
    -     
   :   
     ()    
              ,  
               
     ,   '  ,      
 
    
       ' ,     
  :
   :        ()  -
() '        -    
  
8
Easy2Siksha
  :               
    ,  '      
  
           
      :  ,      
 '    ,   '      
 , ,
     
  :   ,   '  ,  
         ,  
        ,  
   -   (MBSR)    

    :             
     ,       
   
 
              
             ,  
                ,
          ,    
   
-
3. '                
 ,                
:        - 
             
   ,   8 
 18 
    ,   
      ,       -
              
   ,         , 
   
             
          ,     ' 
9
Easy2Siksha
  ,   ,          
     
             
 ,    ,     ,    
 ,          
1.   :   
               
 '   ,        -    
            -    -
    '      -    
  :
           ,  (
  )    ()   '     
,     ,           
        , 
     
 
:         '   , ,
            
  
:       ,  ,  
             
--   ,          
 :
      
     , 
            '  
  ,   ()      
:           
, ,           
    :          
- ,       
 
2.      
              
      ,       ,
     -       
10
Easy2Siksha
:
       (),   (),  
               
    ,            
   ,       
  ,          
 ,        '      
 ,            
:
             ,  
                 
        
      
 
3.         
             ' - 
   ,   ,       
  ,         :
:  ,         
        
 :     -   , 
               
     
 :           
   ,  ,       
        
  ,     ,   '  :
 : ,          
      
   :        
 ,   ,       
    :       ,

         
11
Easy2Siksha
4.     
   ,          
          ,    
 ,          
 :
   ,            
  ,            

           ,
    '       
   :
 ,            
   ,  -             
       -      
 ,       
    ,          
       ,     '  
     ,   ,       
       
5.       
               
        ,     '
                
 
 
 :
    ()   ()       
             ,
               ,
      
 :
,                
 '               
,          ,  
 '        ,     
12
Easy2Siksha
6.         
       ,       
      ,        
             
   ,   ' -  ,      
 ,       ,   (   
 )    (    )   
  -    
7.      
    -        ,  
 ,          , ,  
        
   :             
              
     
  :        ,    
              ,
            , 
       
8.         
    ,        ,    
     ,          
         
     -       , 

               
          ,     
      

           ,   
             ,
,             
               
   ,         
13
Easy2Siksha
,     ,        
          ,   
         ,      
      
 
4.    (1813)         
:1813              
            20   
    ,              
    :
1813         
1.      :          
              
           ,  
          ,   
,        ,   
     ,       
  
2.    :           
  1           
           
            
  
3.       :      
              
    ,       
              
    '        
     
4.      :       ' 
          , 
  
          ,  
14
Easy2Siksha
       ,        
   '    
 
5.     :         ,
      ,         
        
 ,     
-    
1813        
1.     :     ,   
            
   '       ,   
-        
    
   , 
           
  
2.         :         
  ,           
        ,  
      '      
        ,    
     
3.      :         ,
     '          ,
  ',     
 ,   '   

              
 ,          
4.    :         
            , 
   -        
       ,    '    
               
         
5.         :        
,     ₹1         
  ,   '       
            
             
  
15
Easy2Siksha
6.      :      
  ,               
   ,         
             
   
,          
,      -    
   
  
     
      , 1813           :
               
  

        ,     
   ,      ',    
   ,           


1813               
          ,   , 
       ,    '   
              
  ,          
     ,          
          
-
5.            -   
: ,           
              "
"  
          ,     
 ,     -  '   
16
Easy2Siksha
     :
1.     :            
            
     ,      
,  
       
2.          :    '       
                  
             

3.  -   :         
  -          
      '  
  ,  
             ' -
      -    
 
     ,       

4.   :       ,     
 '           '  
   ,    '    '    
     
5.      :        -
          ,   -
    ,         
6. - :  -       
  ,           - 
               '
 ,   -     
7. -   - :      -
             - 
     -           
      ,        
       
 
8.      :        
             
    ,         , 
  
      
17
Easy2Siksha
   :
               
         ,        
               
,  
   -         
   
 ,          ,   ,
 ,  -         

       '   ,        
      '      
  :
            , 
              
       ,   '    
       , - '     ,
        ,        
     -        
 :
                
   ,      ,  -    -
       
    ,  
          ,      
                
 ,      -  '    
  
        
      
        '        
           
,  , -,
          
18
Easy2Siksha
6.               :
(a)    
()     ,      '     
:      :
(a)    
   ,           
               
             
    ,        
 ,       
1.  29(1):   
      ,    
, ,     ,   ,    
             
    
          ' 
            
   
2.   30(1):         
            ' 
 ,          
             -
   
3.   30(2):            
 '             

  -            
      
         ' 
   
 
4.   350-:       -  
      '      
 
        
       
 ,        
            '  
               
             
   -     
    
19
Easy2Siksha
()     ,      '      
       ,     (SCs),  
(STs),    ,           
     
     ,     
               
1.  15(4):        
   '             
          
   
               
2.   46:      ,  46      
   ,         
      ,      
        
  ,    '
        
3.  17:  "-"           
        '  
,    
  
     '  '  ,   ,
    '          
 
4.   21-:2002  86
    ,  6  14    
              
        '     
            '  
   ' 
5.        :      ',  
,  ,     (...)    
       ( )   
   
          
 ,           
 
6.    : -    ,   -  -
 ,   SC, ST,  OBC      
             
             
    
20
Easy2Siksha
 ,        ,     '
                
              
   
-
7.               

  '    ?
:       
1.    :  ,        
             
             
            
2.    :        
             
  ,     -     
               - 
 '    
3.    :         
     -, ,     
,              

           ,     
4.   :      -, ,  
    '         

 ,          , 
             
 
5.      :    ,      
             ,
      
   ,     
     
6.    '  :      ,  
          
21
Easy2Siksha
     
 ,  ,     
               
         
7.    '  :   ,      ,
                
   
          
 ,               
       
1.    :      ,     
          ,  ,  
  '           
     (...)   -   
       
2.     :
  (NEP) 2020     
   ,    '        3 
  ,             
        
3.       :    ,   
             
 '            
    ,   NEP     , 
            
4.       :     ,     
    
        NEP 
 ,  ,            
      21
      
 
5.   -   : NEP   '      ,
-              , 
              
 ,              
   
6.        :        
              ,
        ,  
22
Easy2Siksha
             
    
7.        '  :      
            
             
 -        
      
8.       :  ,       -
   ,           
    ,   -    
              
   ' NEP     
 
9.       :     
           
       ,   
  '     NEP       -
      
10.  :      ,     
             
     ,    ,   ,  
,         

      ,         
   ,     ' ,  , 
,    '           
           NEP 2020  
              ,
       ,        
      ,       
    ,      
8. NEP 2020        ?
:   (NEP) 2020,     ,     
              
23
Easy2Siksha
 -, ,     ,   
,    , -,  -    NEP
2020      ,    :
1.   -  
NEP 2020    '         
        '     , 
          , , ,  ,
              ,
 ,  -         
-             
  NEP 2020          
          
2.    
NEP 2020           -   
   ,            '
  (SEDGs)   '   ,   ,   
              
      
      , NEP
2020      '       
        
3.     
,             
  NEP 2020  3        
          '   
NIPUN     
        
        (2025)       
4.        
NEP 2020             
   -         10+2  
5+3+3+4        -  ( 3-8) 
     ,  , ,     - 
        -       
       ,    
         
24
Easy2Siksha
5.   
NEP 2020            
    
      3-  4- 
    ,             ,
 1    , 2    ,  3  4  
     ,     -     
 
            
   
6.           
NEP 2020        '    
   ,    ,     ,
  3, 5  8    10  12       
     '        .
       ,        
                
   -     
7.      
            ,
NEP 2020       '       6  
 ,          
   2025 ,        - 50% 
           
             
8.     
NEP 2020      ,     , ,   
     '    2021      
    (NCFTE)  ,      
NEP 2020  -         
    ,        
   21
          
   
9.  
 , NEP 2020      3.5    
, 2035     (GER) 50%        
     -   -
25
Easy2Siksha
          -   
 (MERUs)              
 
  ,     ,     (HECI) 
  ,             
    
10.       
NEP 2020           

        ,       
     -  ,   (AI)   
            
      ,   ' -   ,  
       
11.   
NEP 2020           
 
 (NRF)      NRF    
        ,   
   
       

NEP 2020             
        ,    
     , ,  ,     ' 
  
            
            
, NEP 2020 
 , ,  -        
    
:       Ai      ( )       
        , 
  '         